Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
  • Chalkboard says Back-to-School Wellness in Tagalog.

    Kalusugan at Kagalingan para sa Pagbabalik sa Paaralan

    Handang matuto ang mga malulusog na mag-aaral!

    Gamitin ang mga checklist at mapagkukunang ito para maihanda ang inyong anak para sa paaralan!

    Pisikal na kalusugan

    • Iiskedyul ang taunang pagsusuri sa kalusugan ng inyong anak (well-child check)—Nagpapahusay ng attendance at pakikilahok sa paaralan.
    • Magsanay sa mga rutinang pangkalusugan para sa pag-iwas sa sakit:
      • Paghuhugas ng kamay.
      • Regular na pagbisita sa pediatrician.
      • Mga karaniwang pagbabakuna.
      • Magsuot ng mga helmet.

    Kung mayroong pangangailangang pangkalusugan ang inyong anak, makipag-ugnay sa nars ng paaralan bago ng simula ng eskuwela.

    Nakakaiwas sa sakit ang mga bakuna at nakakatulong na mapanatiling nasa paaralan ang mga bata.

    Maging napapanahon sa lahat ng inyong pagbabakuna!

     BakunaMaaga ElementaryaMiddle at high school
     Hepatitis B ✔️ ✔️ ✔️
     DTaP ✔️ ✔️ ✔️
     Hib ✔️ ✔️ ✔️
     Polio ✔️ ✔️ ✔️
     PCV ✔️ ✔️ ✔️
     MMR ✔️ ✔️ ✔️
     Varicella ✔️ ✔️ ✔️
     Tdap  —  — ✔️
     Trangkaso (Flu) 🟡 🟡 🟡
     COVID-19 🟡 🟡 🟡
     Meningococcal —  — 🟡
     HPV  —  — 🟡

    ✔️ = Kinakailangan 🟡 = Inirerekumenda

    Saan nakakaprotekta ang bakuna?
     BakunaNagpoprotekta laban sa
     Hepatitis BAng hepatitis B ay maaaring magdulot ng panghabambuhay na impeksyon, cirrhosis (scarring) ng atay, kanser sa atay, hindi paggana ng atay at kamatayan.
     DTaPAng dipterya ay nakakabuo ng makapal na coating sa mga daanan ng ilong, lalamunan at daluyan ng hangin. Ang tetano ay nagdudulot ng paninikip ng mga kalamnan sa buong katawan. Ang pertussis (ubong-dalahit) ay nagdudulot ng mga matinding pag-ubo
     HibAng Hib ay maaaring magdulot ng matinding mga impeksyon ng parehong lining ng utak at spinal cord (meningitis) at ng daluyan ng dugo. Makakaprotekta ang mga bakuna sa inyong anak mula sa Hib.
     PolioAng polio ay maaaring magdulot ng masakit na lalamunan, lagnat, pakiramdam na naduruwal at pananakit ng ulo. Ang malulubhang kaso ay nagdudulot ng pinsala sa nerves na humahantong sa pagkaparalisa, kahirapang huminga at minsan kamatayan.
     PCVAng pneumococcal ay maaaring maging impeksyon sa taynga at sinus hanggang sa pulmonya at impeksyon sa daluyan ng dugo.
     MMRAng tigdas (measles) ay nagdudulot ng pamamantal, lagnat, ubo, at mapulang mata (pink eye).Ang beke (mumps) ay nagdudulot ng namamagang salivary glands (sa ilalim ng panga), lagnat, sakit ng ulo, pagkapagod at pananakit ng kalamnan.Ang rubella ay maaaring magdulot ng pamamantal, lagnat, at namamagang lymph nodes.
     VaricellaAng bulutong-tubig (chickenpox) ay nagdudulot ng pamamantal na tulad ng paltos, pangangati, pagkapagod, at lagnat.
     TdapAng dipterya ay nagbubuo ng makapal na coating sa daanan ng ilong, lalamunan, at daluyan ng hangin. Ang tetano ay nagdudulot ng paninikip ng kalamnan sa buong katawan. Ang pertussis (ubong-dalahit) ay nagdudulot ng matinding pag-ubo
     Trangkaso (Flu)Ang trangkaso ay nagdudulot ng lagnat, pananakit ng kalamnan, pananakit ng lalamunan, ubo, at matinding pagkapagod. Maaari itong magdulot ng mga kumplikasyon tulad ng pulmonya.
     COVID-19Ang COVID-19 ay maaaring magdulot ng banayad na pagkakasakit, tulad ng sipon/ubo, o mat-inding pagkakasakit, tulad ng pulmonya. Nakakaiwas ang bakuna sa matinding pagkakasakit ng mga bata na nagreresulta sa pagkakaospital.Maaaring magkaroon ng malubhang mga kumplikasyon ang mga bata tulad ng MIS-C, isang kon-disyon kung saan namamaga o nagiging inflamed ang iba’t ibang parte ng katawan, kabilang ang puso, baga, bato (kidney), utak, balat, mata o gastrointestinal organs. Ang bakuna laban sa COVID-19 ay nagpapababa ng tsansang magkaroon ng MIS-C nang 91%
     MeningococcalAng meningococcal ay madalas malubha, maaaring nakamamatay, at kinabibilangan ng mga impeksyon sa lining ng utak at spinal cord (meningitis) at daluyan ng dugo.Ang mga bata at teenager ay nasa mas mataas na panganib na magkaroon ng meningococcal.
     HPVAng Human Papillomavirus ay maaaring humantong sa kanser. Nakakaiwas ang bakuna sa higit 90% ng mga kanser na dulot ng HPV.

    Tanungin ang inyong pediatrician para tiyakin na napapanahon ang inyong anak sa lahat ng inirerekumendang bakuna para sa kanilang edad, kabilang ang mga bakuna laban sa Hepa A, Hepa B, MMR, varicella at polyo.

    Inirerekumenda ang mga karagdagang bakuna para sa mga bata na partikular na nanganganib..


    May tanong tungkol sa mga bakuna? Makipag-usap sa pediatrician ng inyong anak o tingnan ang mga mapagkakatiwalaang sanggunian tulad ng AAP.

    Kailangan ng tulong sa paghanap ng bakuna para sa inyong anak? Tingnan ang aming libreng kalendaryo ng mga bata.


    Kalusugan ng bibig

    Ang mga bata at teenager na may malusog na ngipin ay mas nakakakain, nakakapagsalita at nakakatuon sa pag-aaral.

    • Isama sa pang-araw-araw na gawain ang pag-floss at pagsisipilyo ng ngipin.
    • Magpatingin sa dentista kada 6 na buwan.

    Kailangan ng tulong sa paghahanap ng dentista? Tingnan ang aming polyeto.

    Nutrisyon

    Mahalaga ang mahusay na nutrisyon para sa pag-unlad ng utak. Nagbibigay ito sa mga bata at teenager ng enerhiya para matuto at sumali sa mga extracurricular na aktibidad.

    • Dapat kasama sa diyeta ang mga gulay at prutas, whole grains, at protina.
    • Magbigay ng 1–3 masustansyang meryenda at 3 putahe para tumulong sa paglaki ng mga bata.

    Alamin ang higit pa tungkol sa masustansyang pagkain.

    Pisikal na aktibidad

    Nakakatulong sa katawan at utak ang pananatiling aktibo! Ang mga aktibidad na nakakapagpakilos sa mga bata ay nakakabuo ng motor skills na nakakatulong sa kakayahan nilang bumasa, magsulat, at mag-isip sa matematika.

    Kailangan ng tulong sa paghahanap ng tagapagkaloob ng pangangalagang pangkalusugan para sa inyong anak? Maghanap ng mga opsyon sa medikal na pangangalaga.

    Tulog at pahinga

    Kapag may sapat na tulog ang mga bata at teenager, nakakapagtuon sila ng atensyon, naaalala ang kanilang natututunan, at napamamahalaan ang kanilang mga saloobin nang mas mabuti. 

    • Ang mga batang nasa edad ng pag-aaral ay dapat makakuha ng 9–12 oras ng tulog bawat gabi.
    • Ang mga teenager na 13–18 taong gulang ay dapat makakuha ng 8–10 oras ng tulog bawat gabi.

    Ang mga mag-aaral na nakakakuha ng sapat na tulog ay maaaring mas kaunti ang maging problema sa atensyon at pag-uugali.

    Kalusugan ng kaisipan at pag-uugali

    Kapag natuto ang mga bata at teenager na makilala at maibahagi ang kanilang mga saloobin sa mga pinagkakatiwalaang nasa hustong gulang, nagiging maganda ang pakiramdam nila sa kanilang sarili. 

    Mga Nagmamalasakit na Relasyon

    Ang mga nauunang relasyon ay ang humuhubog sa pagkatuto at pag-unlad ng mga bata.

    • Ang mga nasa hustong gulang na may kakayahang tumugon ay nakakatulong para pakiramdam ng bata na siya ay ligtas at napapahalagahan at natututong makisama sa ibang tao.
    • Kailangan ng tulong sa paggabay sa anak? Tingnan ang aming Triple P program.

    Laro

    Kapag naglalaro ang mga bata, ginagamit nila ang kanilang imahinasyon at pagiging malikhain. Nilulutas nila ang mga problema at natututong makipag-ugnayan sa iba. Ang mga kakayahang ito ay tumutulong sa kanilang lumago sa lahat ng aspeto ng pag-unlad.

    Kalusugan at Kagalingan ng Pamilya

    Ang mga serbisyong nagtataguyod ng kagalingan ng pamilya ay nakakatulong sa mga magulang na panatilihing malusog ang kanilang pamilya. Kapag malusog, ligtas, at may sapat na pananalapi ang pamilya, mas nasusuportahan nila ang pag-aaral ng kanilang mga anak.

    Tingnan ang aming Mga Sentrong Mapagkukunan ng Pamilya para sa mga serbisyo na makakatulong sa inyong maging maunlad.

    Kakayahang Tumugon sa Kultura at Wika

    Ang pagbuo ng respeto sa mga kasanayang pangkultura at mga wika sa tahanan ay nakahihikayat sa paglago at pag-unlad ng mga bata sa pamamagitan ng pag-unawa ng kung sino sila at saan sila galing.

    Mga madalas itanong

    Ang mga bakuna ay inirerekumenda at kailangan sa buong buhay natin para makaprotekta laban sa mga malulubhang sakit. Ang proteksyon mula sa mga bakuna na ibinigay noong bata pa ay nawawala rin paglipas ng panahon, at pinahahaba ng mga booster ang proteksyong iyon. Kailangan mo ng proteksyon mula sa mas maraming sakit habang mas tumataas ang panganib ng exposure, tulad ng para sa meningococcal. Mas kailangan mo ang iba pang mga bakuna nang mas madalas dahil sa mga pagbabago sa virus, tulad ng sa trangkaso.

    Nag-iiba-iba ito depende sa bakuna. Halimbawa:

    • Para sa COVID-19, shingles at trangkaso, inirerekumenda naming magpabakuna. Ang bakuna laban sa COVID-19 ay nagbibigay ng mas malakas na immunity at binabawasan ang panganib ng malubhang sakit pagkatapos muling mahawa. Ang bakuna laban sa trangkaso ay iniiba taon-taon para maisaalang-alang ang mga pagbabago sa virus.
    • Para sa bakuna na tulad ng sa bulutong-tubig, ang isang kumpirmadong kaso ng isang doktor ay nagbibigay ng immunity. Konsultahin ang inyong doktor kung may mga tanong ka tungkol sa iba pang mga bakuna at sakit.

    Ang ilang sakit na maiiwasan sa pamamagitan ng bakuna, tulad ng pertussis (ubong-dalahit) at bulutong-tubig, ay nananatiling karaniwan sa Estados Unidos. Ang ibang mga sakit ay hindi na karaniwan dahil sa mga bakuna, tulad ng polyo at rubella. Ngunit, ipinakita ng pandemya ng COVID-19 na tayo ay isang pandaigdigang lipunan at kung gaano kabilis kumalat ang mga sakit. Kung wala ang mga bata ng lahat ng pagbabakuna, maaari silang magkasakit nang malubha at ikalat ito sa pamamagitan ng komunidad.

    Oo. Labis na ligtas ang mga bakuna. Sa kasalukuyan, taglay ng Estados Unidos ang pinakaligtas na suplay ng bakuna sa kasaysayan nito. Ang ating matagal nang sistema ng kaligtasan ng mga bakuna ay nagtitiyak na ligtas ang mga ito sa pinakamalawak na saklaw na maaari. Milyon-milyong bata ang ligtas na nakakatanggap ng mga bakuna bawat taon. Dumadaan ang bawat bakuna sa parehong proseso para makakuha ng pag-aapruba. Kahit ang mga bakuna laban sa COVID-19 ay nagdaan sa lahat ng hakbang para sa pag-apruba. Ang suporta sa pagpopondo ang nagpahintulot sa kanila na umusad sa proseso nang mabilis.

    Oo. Nakakakuha ang mga bata ng mas maraming antigen mula sa mga pang-araw-araw na aktibidad kaysa sa nakukuha nila mula sa mga bakuna. Sanay ang mga immune system nila rito at makakaya ito. Sa panahon ng pag-test, tinitiyak nila na ligtas ang mga bakuna na ibigay kasabay ng iba pang naaprubahang bakuna. Maraming pananaliksik ang isinasagawa sa kung kailan dapat makatanggap ang mga bata ng bakuna upang matiyak na makuha nila ang mga ito bago sila nasa pinakamataas nang panganib. Halimbawa, ibinibigay namin ang Tdap sa mga buntis at sa mga sanggol dahil ang ubong-dalahit ay napakamapanganib para sa maliliit na sanggol.

    Imposible para sa karamihan ng mga bakuna na bigyan ka ng sakit na nilalabanan nito. Ito ay dahil gumagamit lang sila ng mga parte o patay na bacteria o virus para gawin ang bakuna. Ganito kung paano namin ginagawa ang bakuna laban sa hepatitis B, trangkaso, at polyo upang pangalanan ang ilan. Ang bakuna laban sa COVID-19 ay hindi rin makapagbibigay sa iyo ng sakit na ito. Gumagamit ito ng mRNA na nagtuturo sa iyong mga cell na gumawa ng bahagi ng virus para matuto itong magprotekta laban dito. Mabilis na nadedegrade ang mRNA sa cell at nag-iiwan lang ng proteksyon na ginawa ng iyong katawan!

    Ang ilan sa mga bakuna ay gumagamit ng mas mahinang bersyon ng virus at maaaring magdulot ng sakit na iyon. Ngunit napakadalang nito. Kung mangyari man ito, ang sakit ay hindi na kasing-lubha ng magkasakit nito nang wala ang nasabing bakuna. Ang MMR at varicella ay 2 halimbawa ng uri ng bakunang ito.

    Oo! Ang pagbabakuna ang pinakamahalagang bagay na magagawa ninyo para protektahan ang kalusugan ng inyong anak’hindi lang ngayon, kundi sa maraming taon pang darating. Hindi na natin nakikita ang maraming kaso ng ilang partikular na sakit dahil sa pagbabakuna, tulad ng tigdas. Maaari ka pa ring magkasakit pero pinoprotektahan ka ng bakuna mula sa malubhang kaso at pagkakaospital, tulad ng sa trangkaso, COVID-19, at beke.

    Wala. Maraming mga pag-aaral ang patuloy na nagpapakita na walang ugnayan sa pagitan ng mga bakuna at autism. Ang ilan sa mga pag-aaral na ito ay tumagal nang higit sa isang dekada.

    Ang karamihan sa mga side effect ay nadokumento nang husto at lumilitaw sa loob ng 8 linggo. Maraming pag-aaral ang nagpapakita na hindi nagdudulot ng mga problemang tulad ng autismo, multiple sclerosis, o type 1 diabetes ang mga bakuna. Ang bakuna laban sa COVID-19 ay maaaring mas bago, pero ang mga bakunang gumagamit ng mRNA ay hindi. Bahagi ang mga ito ng patuloy na pananaliksik para sa kanser, Zika, trangkaso at rabies. Ang mRNA sa bakuna laban sa COVID-19 ay nawawala sa katawan sa loob ng 24 na oras.

    Naiulat ang madalang na mga kaso ng myocarditis (pamamaga ng kalamnan ng puso) at pericarditis (pamamaga ng panlabas na lining ng puso) pagkatapos mabigyan ang mga bata at teenager ng bakuna laban sa COVID-19. Bagaman ito ay malubhang isyu, ang karamihan sa mga kaso ng myocarditis na dulot ng bakuna ay gumagaling nang mabilis sa tulong ng napakakaunting paggagamot. Mas karaniwan ang myocarditis pagkatapos magkasakit ng COVID-19.